ศาลเจ้าพ่อหลักเมือง

อยู่ฝั่งตะวันตกของแม่น้ำสุพรรณบุรี (แม่น้ำท่าจีน) ห่างจากฝั่งแม่น้ำไปตามถนนมาลัยแมน เดิมเป็นศาลไม้ทรงไทยมีเทวรูปพระอิศวร และพระนารายณ์สวมหมวกเติ๊ก(หมวกทรงกระบอก) สลักด้วยหินสีเขียว ปัจจุบันได้สร้างศาลเป็นรูปวิหารและเก๋งจีน

เจ้าพ่อหลักเมืองนี้เป็นพุทธประติมากรรมสลักบนแผ่นหินแบบนูนต่ำในพุทธศาสนาลัทธิมหายาน แบบศิลปเขมรอายุราวพ.ศ.1185 - 1250 หรือประมาณ 1,300 - 1,400 ปีมาแล้ว มีพระนามว่า พระโพธิสัตว์อวโลกิเตศวร หรือที่เรียกกันว่า "พระนารายณ์สี่กร" เป็นที่สักการะบูชาทั้งชาวไทย และชาวจีน ตามประวัติกล่าวว่า ประมาณ 150 ปีมาแล้ว มีผู้พบพระโพธิสัตว์อวโลกิเตศวร จมดินจมโคลนอยู่ริมคลองศาลเจ้าพ่อ จึงได้ช่วยกันอัญเชิญขึ้นข้างบนพร้อมกับสร้างศาลเป็นที่ประทับ

เมื่อ พ.ศ.2453 สมเด็จกรมพระยาดำรงราชานุภาพ เสด็จมาตรวจราชการเมืองสุพรรณ ทรงสักการะเจ้าพ่อหลักเมืองและประทานทรัพย์ส่วนพระองค์ให้ส่วนหนึ่ง ต่อมามีผู้ไปกราบบังคมทูลเชิญพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จประพาสเมืองสุพรรณ พระพุทธเจ้าหลวงทรงพระราชดำรัสว่า "เข้าที่ดีหนักหนา แต่เขาห้ามไม่ไห้เจ้าไปเมืองสุพรรณบุรีว่าถ้าขืนไปจะเป็นบ้าไม่ใช่หรือ"สมเด็จกรมพระยาดำรงราชานุภาพกราบบังคมทูลว่า ข้าพระพุทธเจ้าไปมาแล้วไม่เห็นเป็นอะไร ยังรับราชการมาจนบัดนี้ พระพุทธเจ้าหลวงตรัสว่า "ไปซิ" จึงเสด็จมาเมืองสุพรรณและพระราชทานทรัพย์ส่วนพระองค์ก่อเขื่อนรอบเนินศาล ทำชานที่คนบูชาสร้างกำแพงแก้ว ต่อตัวศาลออกมาข้างนอกเป็นเก๋งแบบจีน

สมเด็จเจ้าฟ้ากรมพระยานริศรานุวัตติวงศ์ จึงร่วมกับเจ้าพระยายมราช สนพระทัยในศาลเจ้าพ่อหลักเมืองได้ปรับปรุงเพิ่มในราว พ.ศ.2480 ต่อมาภายหลังศาลเจ้าพ่อหลักเมืองชำรุดทรุดโทรมมาก นายบรรหาร ศิลปอาชา พร้อมด้วยคณะกรรมการฯ จึงได้ปรับปรุงศาลเจ้าพ่อหลักเมืองให้กว้างขึ้น โดยสร้างอาคารแบบจีน สิ้นงบประมาณ 20 ล้านบาทเศษ ทั้งยังได้ซื้อที่ดินบริเวณหน้าศาลเจ้าพ่อหลักเมืองถวายเพิ่มอีก 7 ไร่ งบประมาณ 20 ล้านบาท

ทุกปีในวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 7 ของจีน จะมีพิธีงานประเพณี "ทิ้งกระจาด" (หรือ พิธีทิ้งทาน) จัดที่สมาคมจีน ซึ่งเป็นพิธีกรรมของพุทธศาสนาลัทธิมหายาน ถือเป็นการจำเริญเมตตาแก่ดวงวิญญาณที่ล่วงลับไปแล้ว โดยนำสิ่งของต่างๆ ที่ผู้ตายใช้สอยและสิ่งของจำเป็นอื่นๆ มาแจกแก่ผู้ยากจน